O amgylch Caerfyrddin – Gosod yr Olygfa

River Towy




Mae pob tref yn unigryw, ond mae Caerfyrddin yn arbennig felly oherwydd cyfuniad ei lleoliad daearyddol, ei hanes hir ac amrywiol, ei diwylliant, a’i rôl fel tref sirol. Am ei bod wedi ei lleoli ar derfynau’r llanw a man isaf pontio Afon Tywi daeth yn ganolbwynt naturiol i ffyrdd gorllewin Cymru.

Mae’r afon, a fu unwaith yn brif wythïen y dref, yn parhau i gynnal y grefft hynafol o bysgota o gwryglau, sydd i’w gweld yn ystod misoedd yr haf. Wrth gerdded y strydoedd prysur troellog byddwch yn llythrennol yn troedio llwybrau a osodwyd o bosib ugain canrif yn ôl, gan mai’r Rhufeiniaid a sefydlodd Gaerfyrddin fel prifddinas ranbarthol.

Mil o flynyddoedd yn ddiweddarach, wrth orchfygu’r wlad, gwelodd y Normaniaid hefyd bwysigrwydd ei lleoliad strategol. Yma y sefydlodd brenhinoedd Lloegr eu prifddinas ranbarthol a’i gweinyddu o Gastell Caerfyrddin. Ym Mhriordy Caerfyrddin, un o ddau dy mynachaidd mawr y dref, yr ysgrifennwyd “Llyfr Du Caerfyrddin” - y llawysgrif hynaf yn y Gymraeg i oroesi. Mae pobl y dref yn adlewyrchu’r gymysgedd amrywiol a nhw sy’n gwneud y dref yr hyn yw hi heddiw, gyda’r Gymraeg a’r Saesneg yn cydgymysgu’n rhwydd. Mae Caerfyrddin yn edrych yn ôl ar ei hanes â balchder, ond y mae hefyd yn edrych ymlaen, oherwydd mae hi’n dref llawn bywyd ac yn ganolfan siopa fodern.